Kuruluşumuz, 16.12.1942 tarih ve 4325 sayılı Kuruluş Kanunu ile yasal statüsü belirlenmiş ve ismi "Ankara Elektrik ve Havagazı İşletme Müessesesi " olarak tescil edilmiş ve günümüze kadar gelmiştir.

Cumhuriyetin ilanından hemen sonra yabancı bir şirket tarafından 1925 yılında elektrik, 1929 yılında havagazı, 1935 yılında SSCB den alınan kredi sayesinde 100 adet ZIS marka otobüs ile 1942 yılına kadar toplu taşıma hizmeti verilmiştir.

Cumhuriyetin ilanından sonra Ankara’nın elektrikle aydınlatılması amacıyla, ilk kez 1925 yılı başında Ankara Belediyesi tarafından Bentderesine kurulan 50 HP gücündeki bir lokomobilli santralden doğru akımlı olarak elektrik üretilmiş ve kullanılmaya başlanmıştır. Bu güçteki enerjiyle daha çok sokak aydınlatması, TBMM, Valilik ve Belediye binaları gibi binaların aydınlatma ihtiyaçlarına cevap verilebilmekteydi.

Genç Türkiye Cumhuriyeti Başkentin artan elektrik enerjisi ve dağıtım işlerini kesin olarak çözümlemek için mevcut tesisleri 60 yıl imtiyaz vermek suretiyle Alman Didier Firmasına devretmeyi uygun bulmuştur. 24 Mart 1927 tarihinde imzalanan sözleşmeyle “sahibi imtiyaz şehir emanetinden devren alacağı tesisat dahil olduğu halde asgari 2500 KW gücünde son sistem bir müvellidi elektrik fabrikasıyla müştemilatını tesis ve inşa etmeye” mecbur tutulmuştur.

1926 yılında Belediye tarafından MAN Firmasına sipariş edilmiş olan 650 HP dizel elektrojen grubu 1927 yılında Ankara’ya gelmiş, Güvercinlik’teki santralle paralel çalışmak üzere 16 Ağustos 1927’de işletmeye konulmuştur. Daha sonra Maltepe Elektrik Fabrikası 20 Ocak 1929’da tamamlanarak servise konulmuş bu da ihtiyaca yeterli gelmeyince 1930 yılında yine MAN Firmasına 3150 HP güçte yeni dizel gruplar sipariş edilmiş olup 1931 yılında devreye sokulmuştur. Böylece Maltepe’deki Elektrik Santralinde 5850 HP, Güvercinlik’teki Elektrik Santralinde de 740 HP gücündeki dizel elektrojen grubu ile Ankara’nın enerji ihtiyacı karşılanmıştır.

Oldukça önemli miktarda ithal malı mazot tüketerek elektrik üreten dizel santraller ile elektrik enerjisi ihtiyacının karşılanamayacağı anlaşıldığından, Bayındırlık Bakanlığı 1933 yılında Maltepe Santralinin Zonguldak Maden Kömürü ile çalışan bir termik santral haline getirilmesine izin vermiştir. Yapılması kararlaştırılan 5100 kw gücündeki termik santral Alman AEG ve MAN firmalarına sipariş edilmiştir. Santral 14 Ekim 1936’da işletmeye alınmıştır. 1939 yılına kadar Alman Şirket tarafından işletilen bu tesisler 5 Temmuz 1939 tarih ve 3688 sayılı kanunla devir ve satın alınmıştır. 1942 yılı sonuna kadar süren tasfiye işlemlerinden sonra 16 Aralık 1942 tarihinde kabul edilen 4325 sayılı kanun’la Ankara Elektrik ve Havagazı İşletme Müessesesi olarak kurulmuş bulunan Müessesemize Ankara’daki tesis ve İşletmeler devir edilmiştir.

Yukarıda anılan 24 Mart 1927 yılında imzalanan sözleşmeyle aynı firmaya Ankara’da Havagazı Fabrikası ve Şebekesi Tesisi işi de verilmiştir. Firma günde 3.000 m³ gaz üretme gücünde 2 adet havagazı fırını inşa etmiş ve 1929 yılı Ekim ayı sonunda bu fırınlar işletmeye açılmıştır. Aynı zamanda gerektiğinde üretilen günlük 6.000 m³ gazı depo edebilecek bir gazometre inşa edilmiştir.

İlk kuruluş yılında günde 3.000 m³ gazın tüketimini sağlayamayan Havagazı işletmesi kısa süre sonra mevcudu birden çalıştırdığı halde şehrin ihtiyacını karşılayamaz duruma düşmesi üzerine 1933 yılında tesisi büyütmek zorunda kalmıştır. Ocak 1935’de havagazı üretim kapasitesi 12.000 m³’e çıkarılmıştır. Mevcut Gazometre yetersiz kaldığından ilaveyle Kasım 1938’de 9.000 m^3’lük bir depo haline getirilmiştir. 1939 yılında şirket satın alınmış ve Müessesemize devredilmiştir. 1942’de üretim kapasitesi 20.000 m³’e çıkarılmıştır. 1929 yılında 207 olan havagazı abone sayısı 1968 yılında 72.842’ye gaz üretim kapasitesi 220.000 m^3’e depolama kapasitesi de 114.000 m³’e yükselmiştir.

Havagazı abone ve satışlarının gösterdiği yükselişler sonucu mevcut havagazı üretim tesislerinin yetersiz duruma düşmesi üzerine 1969 yılında Güvercinlik’te yeni bir fabrika kurulmasına karar verilmiş tesis 1973 yılında işletmeye açılmıştır.

Havagazı Fabrikasının yan ürünü olarak elde edilen kok kömürü TKİ aracılığı ile halkımıza ve ikinci yan ürün olan katran da yakıt veya yol inşaatlarında kullanılmak üzere ihtiyaç sahiplerine satılmıştır.

1989 yılında Rusya kaynaklı doğalgaz hattının Ankara’ya getirilmesi sonucunda havagazı üretimi durdurulmuş 15.05.1990 tarihinde Güvercinlik 17.07.1990 tarihinde ise Maltepe Havagazı Fabrikası kapatılmış, yerini doğalgaz hatları ve reglaj istasyonlarına bırakmıştır. Doğalgaz dönüşüm çalışmaları sonucu 300.000 abonelik dönüşüm işlemi tamamlanmış ve Ankara’da havagazı hizmeti verilen bölgelerde doğalgaz kullanımına başlanmıştır

1930 tarih ve 1580 Sayılı Belediye Kanununun 15.02.1934 tarih ve 2571 Sayılı Kanun’la değiştirilen 19. maddesine dayanılarak 1 Ekim 1935’te kurulan “Belediye Otobüs İdaresi” aynı yıl Sovyetler Birliğinden alınan 100 adet ZİS marka otobüsle 12 hat üzerinde, yoğun saatlerde yolcu taşımaya başlamıştır.

1 Haziran 1944’te İdare “Ankara Otobüs İşletme İdaresi” adı ile katma bütçeli bir kuruluş durumuna getirilmiştir.

1947 yılına kadar yalnızca Otobüs çalıştıran işletme, bu yılda 10 km’lik hat üzerinde 10 adet araçla ilk defa troleybüs işletmeye başlamıştır.

1942 yılında Almanya’dan 7 adet Magirus, 1944-46 yıllarında da 10 adet FBW ve 19 adet Ford marka otobüs satın alınarak otobüs sayısının yükseltilmesine çalışılmıştır.

1 Ocak 1950 tarihinde de İşletme 5363 Sayılı Kanun’un 3. maddesi uyarınca “Ankara Elektrik, Havagazı ve Otobüs İşletme Müessesesi Genel Müdürlüğü – EGO” bünyesine katılmıştır.

1952’de alınan 13 adet MAN ile 1961’de alınan 33 adet Ansaldo marka troleybüslerin dışında troleybüs alımı yapılmamıştır. 1951-1962 yılları arasında satın alınan 308 adet otobüs Bussing markadır. 1974 yılında 50 adet Mercedes otobüs, 1977’de 20 adet Magirus Midibüs, 1980 yılında alınan 35’i üç kapılı 50 adedi körüklü 85 İkarus marka otobüs ile birlikte 1975-1982 yıllarında 477 adet MAN marka otobüs satın alınmıştır.

1992 Yılında eksoz dumanlarından oluşan hava kirliliğinin önlenmesi amacıyla otobüsler de yapılan değişikliklerle 30 adet doğalgazla çalışan otobüs hizmete girmiştir.

2007 tarihinde Türkiye’de ve Ankara’da ilk kez kullanılan 490 adet doğalgazlı otobüs satın alınmıştır.

2008 yılında yapılan ihale ile, 2010 yılı sonuna kadar 600 adet CNG li ve klimalı otobüs alınarak otobüs filomuz yenilenmiştir.

Bugün kuruluşumuzda çalışan otobüs sayısı 1090’ı CNG li olmak üzere 1.789 dur. 2011 yılında taşınan yolcu sayısı ise 215.784.010 dur.















4. Raylı Sistem Hizmetleri

Ankara’nın nüfusunun artması sonucu giderek ağırlaşan kent içi trafik problemlerini azaltmak ve halkın, dünyanın büyük metropollerinde olduğu gibi çağdaş, hızlı ve güvenli bir toplu taşıma sistemine kavuşturulması amacıyla 1989 yılında ciddi bir adım atılarak metronun temeli atıldı.

Metronun yapım çalışmalarına Kızılay istasyonu inşaatının Temmuz 1991 de Kızılay meydanının trafiğe kapatılmasıyla başlandı. Temmuz 1992 de Kızılay tekrar trafiğe açıldı. Bu tarihten itibaren Kızılay Ortak İstasyonu çalışmaları yerin altından sürdürüldü. Ankaray’da kullanılan vagonların üretimi İtalya’da ray ve mekanik donanımların üretimi ise Almanya’da yapıldı. Ağustos 1996 da hizmete giren 8.527 m uzunluğundaki hafif raylı toplu taşım sistemi Ankaray ile günde ortalama 112.000 dolayında yolcu taşınmaktadır.

Kızılay-Batıkent arasındaki 14661 m.lik güzergahta çalışacak olan Ankara Metrosu’nun yapım çalışmalarına ise Nisan 1993 de başlanmış ve metro 1997 yılının sonunda işletmeye açılmıştır. Ankara Metrosunda (1.Etap) bugün günde ortalama 151.000 yolcu taşınmaktadır.

ANKARAY ve Ankara Metrosunun büyük rağbet görmesi, yeni raylı sistem projelerinin

başlatılmasına neden olmuştur.

Yapım çalışmalarına başladığımız 16.590 m. hat uzunluğunda 11 adet istasyondan oluşan (% 92.31 fiziki gerçekleşme) Kızılay-Çayyolu, 15.360 m. hat uzunluğunda 11 istasyondan oluşan, Kızılay’dan Batıkent’e kadar uzanan metronun devamı olan (%71.78 fiziki gerçekleşme) Batıkent-Sincan-Törekent ve 9.220 m. hat uzunluğu 9 Adet istasyondan oluşan (%41.03 fiziki gerçekleşme) Tandoğan-Keçiören metro inşaatları ile metro hatlarının elektromekanik ve sinyalizasyon sistem yapımları için 885.238.151 TL. harcama yapılmış, bu projelerin merkezi idarenin kaynaklarıyla hızlı bir şekilde bitirilip, vatandaşlarımızın hizmetine sunulması amacıyla 25.04.2011 tarihinde Ulaştırma Bakanlığına (DLH Genel Müdürlüğü) devrettik. Ulaştırma Bakanlığı tarafından yapımı tamamlandıktan sonra Belediyemize geri devredilecek ve işletimine Kuruluşumuz devam edecektir.

5. Ulaşım Hizmetleri

Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin 15.11.2007 tarih ve 2776 sayılı kararı ile Büyükşehir Belediyesi bünyesindeki Trafik İşleri Dairesi Başkanlığı kaldırılarak; “Ulaşım Dairesi Başkanlığı” adıyla Genel Müdürlüğümüz bünyesine katılmıştır. Ulaşım Daire Başkanlığı; Ankara Büyükşehir Belediyesi mücavir alan sınırları içerisinde ulaşım ana planı yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini planlamak ve koordinasyonu sağlamak; mücavir alan sınırları içinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma yerleri ile kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmekle görevlendirilmiştir.